Magetsi a neon, dzina lomwe limamveka ngati ndakatulo, kwenikweni ndi nyali zomwe zimatulutsa kuwala pogwiritsa ntchito mpweya wa inert. Chodziwika kwambiri ndi neon (Ne), komwe amachokerako dzina lake, koma magetsi a neon amatha kupangidwa kuchokera kumitundu yambiri yamitundu yosiyanasiyana.
Mbiri ya magetsi a neon idayamba chakumapeto kwa zaka za m'ma 1900, yopangidwa ndi katswiri wamankhwala waku France Georges Claude. Poyamba, ankagwiritsidwa ntchito kwambiri popanga zikwangwani zamalonda ndi madera akumidzi chifukwa amatha kuwonetsa zolemba ndi zithunzi zowala kwambiri komanso mitundu yowoneka bwino. Masiku ano, magetsi a neon sikuti ndi luso lofunikira komanso kapangidwe kake koma amagwiritsidwanso ntchito pazochitika zosiyanasiyana, monga zisudzo za siteji, zokongoletsera, ndi kutsatsa malonda.
Ndiye, chifukwa chiyani magetsi a neon amatulutsa mitundu yosiyanasiyana ya kuwala? Izi ndichifukwa choti amatha kugwiritsa ntchito mitundu yosiyanasiyana ya mpweya wa inert ndi zokutira za fulorosenti. Mphamvu yamagetsi ikadutsa mu gasi mu kuwala kwa neon, mamolekyu a gasi amasangalala, kupanga fluorescence. Mipweya yosiyanasiyana imatulutsa mitundu yosiyanasiyana. Mwachitsanzo, neon (Ne) imatulutsa kuwala kofiira, argon (Ar) imatulutsa kuwala kwa buluu, helium (He) imatulutsa kuwala kwachikasu, ndipo kusakaniza kwa argon ndi neon kumatulutsa kuwala kwa lalanje. Kuphatikiza apo, magetsi a neon amatha kupanga mitundu yosiyanasiyana pogwiritsa ntchito mitundu yosiyanasiyana ya zokutira za fulorosenti. Chophimba cha fulorosenti chimagwiritsidwa ntchito pakhoma lamkati kapena chigoba chakunja cha kuwala kwa neon; pamene kuwala kumadutsa mu zokutira, kumawonekera ndikubalalika, motero kumasonyeza mitundu yosiyanasiyana.
Chifukwa chake, magetsi a neon amatha kukhala ndi mitundu yosiyanasiyana posankha mipweya yosiyanasiyana ndi zokutira za fulorosenti, chifukwa chake nyali za neon zimatulutsa mitundu yosiyanasiyana. Kaya amagwiritsidwa ntchito powunikira mozungulira, kuunikira kokongoletsa, kapena mphatso zosinthidwa makonda, magetsi a neon ndi opatsa chidwi komanso osiyanasiyana.
